Huyết áp là gì?
Huyết áp là lực của dòng máu tác động lên thành động mạch. Mỗi khi tim đập, tim bơm máu vào các động mạch. Huyết áp cao nhất khi tim co bóp để đẩy máu đi. Đây được gọi là huyết áp tâm thu.
Khi tim nghỉ giữa hai nhịp đập, huyết áp giảm xuống. Đây được gọi là huyết áp tâm trương.
Kết quả đo huyết áp gồm hai con số này. Thông thường, huyết áp tâm thu được ghi trước hoặc ở phía trên huyết áp tâm trương. Ví dụ, 120/80 mmHg có nghĩa là huyết áp tâm thu là 120 mmHg và huyết áp tâm trương là 80 mmHg.
Tăng huyết áp được chẩn đoán như thế nào?
Tăng huyết áp thường không có triệu chứng. Vì vậy, cách duy nhất để biết bạn có bị tăng huyết áp hay không là kiểm tra huyết áp định kỳ tại cơ sở y tế.
Nhân viên y tế có thể sử dụng đồng hồ đo huyết áp, ống nghe hoặc cảm biến điện tử cùng với vòng bít đo huyết áp. Thông thường, cần đo huyết áp từ hai lần trở lên vào những lần khám khác nhau trước khi đưa ra chẩn đoán.
| Phân loại huyết áp | Huyết áp tâm thu | Huyết áp tâm trương | |
|---|---|---|---|
| Bình thường | Dưới 120 | và | Dưới 80 |
| Huyết áp tăng | 120–129 | và | Dưới 80 |
| Tăng huyết áp giai đoạn 1 | 130–139 | hoặc | 80–89 |
| Tăng huyết áp giai đoạn 2 | Từ 140 trở lên | hoặc | Từ 90 trở lên |
| Cơn tăng huyết áp nguy cấp — huyết áp tăng rất cao, cần được chăm sóc y tế ngay | Trên 180 | và | Trên 120 |
Ở trẻ em và thanh thiếu niên, nhân viên y tế sẽ so sánh kết quả huyết áp với mức bình thường của những trẻ có cùng tuổi, chiều cao và giới tính.
Có những loại tăng huyết áp nào?
Có hai loại tăng huyết áp chính:
- Tăng huyết áp nguyên phát, còn gọi là tăng huyết áp vô căn. Đây là loại phổ biến nhất. Ở phần lớn người bệnh, tình trạng này phát triển dần theo thời gian và thường liên quan đến tuổi tác.
- Tăng huyết áp thứ phát. Loại này do một bệnh lý khác hoặc do sử dụng một số loại thuốc gây ra. Huyết áp thường cải thiện khi điều trị bệnh nguyên nhân hoặc ngừng loại thuốc gây tăng huyết áp.
Tại sao cần quan tâm đến tăng huyết áp?
Khi huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian dài, tim phải co bóp mạnh hơn và làm việc nhiều hơn bình thường.
Theo thời gian, tình trạng này có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng như:
- Nhồi máu cơ tim.
- Đột quỵ.
- Suy tim.
- Suy thận.
Điều trị tăng huyết áp như thế nào?
Điều trị tăng huyết áp bao gồm thay đổi lối sống có lợi cho tim mạch và sử dụng thuốc.
Bạn sẽ cùng nhân viên y tế xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp. Trong một số trường hợp, chỉ cần thay đổi lối sống. Những biện pháp như ăn uống tốt cho tim mạch và tập thể dục có thể mang lại hiệu quả đáng kể.
Tuy nhiên, đôi khi thay đổi lối sống không đủ để kiểm soát hoặc làm giảm huyết áp. Khi đó, bạn có thể cần dùng thuốc.
Có nhiều nhóm thuốc điều trị tăng huyết áp khác nhau. Một số người cần phối hợp nhiều hơn một loại thuốc.
Nếu tăng huyết áp do một bệnh lý khác hoặc do thuốc gây ra, việc điều trị bệnh nguyên nhân hoặc ngừng loại thuốc đó có thể giúp hạ huyết áp.
Nguồn: NIH – Viện Tim, Phổi và Máu Quốc gia Hoa Kỳ.
